Orucun ekmeli (en mükemmeli) ise, mide gibi bütün duyguları, gözü, kulağı, kalbi, hayâli, fikri gibi cihâzât-ı insaniyeye dahi bir nevi‘ Oruç tutturmaktır.

Yani muharremâttan (haram şeylerden), mâlâya‘niyâttan (lüzûmsuz şeylerden) çekmek ve her birisine mahsûs ubûdiyete (kulluğa) sevk etmektir.

Meselâ dilini, yalandan, gıybetten ve galîz (kaba) ta‘bîrlerden ayırmakla ona Oruç tutturmak ve o lisânı, tilâvet-i Kur’ân (Kur’ân okuma) ve zikir ve tesbîh ve salavât ve istiğfâr gibi şeylerle meşgul etmek (...) gibi sâir cihâzâta da bir nevi‘ Oruç tutturmaktır.

Mektubât